Khi gõ địa chỉ một trang Web vào hộp địa chỉ của trình duyệt Web, bạn sẽ thấy xuất hiện một tiếp đầu ngữ là http://./ Còn với địa chỉ để tải file trên Internet, bạn phải cầu viện tới cái “biển chỉ đường”ftp://./ Đây chính là hai giao thức (protocol) chủ chốt của hoạt động trao đổi thông tin trên mạng.


1.HTTP là gì ?

HTTP là chữ viết tắt từ HyperText Transfer Protocol (giao thức truyền tải siêu văn bản). Nó là giao thức cơ bản mà World Wide Web sử dụng. HTTP xác định cách các thông điệp (các file văn bản, hình ảnh đồ hoạ, âm thanh, video, và các file multimedia khác) được định dạng và truyền tải ra sao, và những hành động nào mà các Web server (máy chủ Web) và các trình duyệt Web (browser) phải làm để đáp ứng các lệnh rất đa dạng. Chẳng hạn, khi bạn gõ một địa chỉ Web URL vào trình duyệt Web, một lệnh HTTP sẽ được gửi tới Web server để ra lệnh và hướng dẫn nó tìm đúng trang Web được yêu cầu và kéo về mở trên trình duyệt Web. Nói nôm na hơn, HTTP là giao thức truyền tải các file từ một Web server vào một trình duyệt Web để người dùng có thể xem một trang Web đang hiện diện trên Internet.HTTP là một giao thức ứng dụng của bộ giao thức TCP/IP (các giao thức nền tảng cho Internet).

Có một tiêu chuẩn chính khác cũng điều khiển cách thức World Wide Web làm việc là HTML (HyperText Markup Language, ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản), có chức năng quản lý cách thức mà các trang Web được định dạng và hiển thị.

người ta gọi HTTP là một giao thức “phi trạng thái” (stateless) bởi vì mỗi lệnh đều được thực thi một cách độc lập, lệnh sau không biết bất cứ điều gì về các lệnh đã đến trước mình. Đây chính là một hạn chế, khiếm khuyết của HTTP. Nó là nguyên nhân chính của tình trạng rất khó thực thi các trang Web có khả năng phản ứng thông minh đối với lệnh mà người dùng nạp vào. Và sự hạn chế này đang được các nhà phát triển khắc phục trong các công nghệ mới như ActiveX, Java, JavaScript và cookies.

Phiên bản mới nhất của HTTP là 1.1. So với phiên bản nguyên thủy (HTTP 1.0), phiên bản mới này truyền tải các trang Web nhanh hơn và giảm tình trạng tắc nghẽn giao thông Web.


2. FTP là gì ?

Trong khi đó, FTP (viết tắt từ File Transfer Protocol, giao thức truyền tải file) là một giao thức dùng để tải lên (upload) các file từ một trạm làm việc (workstation) hay máy tính cá nhân tới một FTP server hoặc tải xuống (download) các file từ một máy chủ FTP về một trạm làm việc (hay máy tính cá nhân). Đây là cách thức đơn giản nhất để truyền tải các file giữa các máy tính trên Internet. Khi tiếp đầu ngữ ftp xuất hiện trong một địa chỉ URL, có nghĩa rằng người dùng đang kết nối tới một file server chứ không phải một Web server, và một hình thức truyền tải file nào đó sẽ được tiến hành. Khác với Web server, hầu hết FTP server yêu cầu người dùng phải đăng nhập (log on) vào server đó để thực hiện việc truyền tải file.

FTP hiện được dùng phổ biến để upload các trang Web từ nhà thiết kế Web lên một máy chủ host trên Internet, truyền tải các file dữ liệu qua lại giữa các máy tính trên Internet, cũng như để tải các chương trình, các file từ các máy chủ khác về máy tính cá nhân. Dùng giao thức FTP, bạn có thể cập nhật (xóa, đổi tên, di chuyển, copy,) các file tại một máy chủ. Nếu dùng chức năng FTP của một ứng dụng quản lý file (như Total Commander), bạn có thể tiến hành các tác vụ xử lý file trên máy chủ giống như ngay trên máy tính của mình.

3. Sự khác biệt giữa HTTP và FTP?

- Với FTP, toàn bộ các file được truyền tải từ thiết bị này tới thiết bị khác và được copy vào bộ nhớ. Còn HTTP chỉ truyền tải nội dung của một trang Web vào một trình duyệt Web để xem.

- FTP là một hệ thống hai chiều (two-way system) khi các file được truyền qua lại, tới lui giữa máy chủ và trạm làm việc. Trong khi HTTP là hệ thống một chiều khi các file chỉ được truyền tải từ máy chủ vào trình duyệt Web trên trạm làm việc.

- Khi tiếp đầu ngữ http xuất hiện trên một địa chỉ URL, có nghĩa là người dùng đang kết nối tới một Web server chứ không phải là một file server. Các file được truyền tải (transfer) chứ không được tải về (download), vì thế không được copy vào bộ nhớ của thiết bị nhận.

TFTP là gì?

Là 1 giao thức rất đơn giản để truyền nhận files. Sự đơn giản thể hiện ở ngay cái tên của nó: Trivial File Transfer Protocol (TFTP). Đầu tiên được thiết kế bởi Noel Chiappa, sau đó được nhiều người chỉnh sửa, bổ sung. Nó dùng cơ chế ACK và truyền lại (resending) theo ý tưởng của TCP, cơ chế kiểm lỗi thì dựa trên cơ chế thông điệp trong EFTP của PARC. TFTP đã được hiện thực trên nền tảng của UPD vì vậy nó có thể dùng để di chuyển file trên các máy trên các mạng khác nhau có hiện thực UDP. Nhưng điều này không loại trừ khả năng hiện thực TFTP trên các protocol datagram khác. Nó được thiết kế để hiện thực nhỏ gọn và đơn giản, do đó FTP là giao thức bổ sung các thiếu sót của TFTP.
1 ví dụ về ứng dụng của TFTP: Boot từ xa các host diskless, TFTP dùng để download các file cấu hình cơ bản từ thư mục /boot (lúc này không cần cơ chế nhận dạng).
Nếu dùng không cẩn thận, TFTP sẽ cho phép bất cứ ai download bất cứ file gì trên hệ thống của bạn.

TFTP (chỉ) có thể:
- Đọc và ghi file (hoặc mail) đến/đi từ 1 server từ xa.
TFTP không thể:
- Liệt kê các thư mục
- Chưa có cơ chế nhận dạng user (nên không có bảo vệ bằng password như FTP)
Hiện tại có 3 kiểu transfer được hỗ trợ:
- Netascii: netascii là mã ASCII được chỉnh sửa theo đặc tả “Telnet Protocol Specification” - đây là ASCII 8 bit
- Octet: 8 bit thô
- Mail: là các kí tự netascii được gửi đến 1 user chứ không phải 1 file ( kiểu truyền mail này đã cổ xưa và không nên được hiện thực hay dùng)
Ngòai ra 2 host có thể thoả thuận với nhau để xác định các kiểu transfer khác

TFTP packet
TFTP được hiện thực với nền tảng là Datagram Protocol (UDP), mà Datagram Protocol lại được hiện thực trên Internet Protocol, nên các packet của TFTP sẽ có 1 Internt header, 1 Datagram header, và 1 TFTP header. Ngòai ra, các packet có thể có 1 header (LNI, ARPA header…) để cho phép chúng đi qua các phương tiện truyền dẫn trong cục bộ. Thứ tự các nội dung trong 1 packet TFTP:
———————————————————————–
| Local Medium | Internet | Datagram | TFTP |
———————————————————————–

Giao thức khởi tạo kết nối:
- Gửi request: WRQ với yêu cầu ghi lên file, và RRQ với yêu cầu đọc file
- Nhận trả lời: 1 ACK packet cho yêu cầu ghi, hay là 1 ACK packet kèm theo 1 packet dữ liệu đầu tiên cho yêu cầu đọc. Trong ACK packet sẽ chứa số block của paket dữ liệu được truyền đi để đọc (block được đánh số tuần tự, bắt đầu từ 1). ACK packet của yêu cầu ghi sẽ có số block = 0. Nếu trả lời là 1 error packet thì yêu cầu bị từ chối.
- Để thiết lập kết nối, mỗi terminal xác định 1 TID (Transfer Identifier) để dùng trong suốt quá trình giao tiếp. Đây là các số nguyên được chọn ngẫu nhiên trong khoảng 0 - 65,535. Mỗi packet sẽ quan tâm đến TID của 2 đầu.
VD: 1. host A gửi “WRQ” đến host B với source = TID của A, destination = 69 (TID của B)
2. host B gửi “ACK” (với block number = 0) đến A với source = TID của B, destination = TID của A
- Sau khi gửi request và nhận trả lời xong, kết nối có thể được thiết lập, host A có thể gửi packet data đầu tiên với block number = 1. Trong các bước tiếp theo, các host sẽ kiểm tra source TID có đúng với giá trị thiết lập ở 1 và 2 không. Nếu không phù hợp, packet sẽ bị từ chối và 1 error packet sẽ được gửi đến source của packet bị sai đó, mà không làm đứt nghẽn kết nối.

Bài viết được sưu tầm và tổng hợp từ nhiều nhiều nguồn trên mạng.